|
CD'S
|
|
W.A. MOZART DEMOFOONTE
Tussen 1769 en 1778 heeft Mozart met de gedachte gespeeld een Demofonte-opera
te componeren. Dat is er echter nooit van gekomen. Wel componeert hij in
die tijd zes aria’s naar het libretto van Metastasio’s Demofonte. Sabine
Radermacher heeft de zes concertaria’s voorzien van verbindende teksten en
er passende instrumentale muziek van Mozart bij gezocht. Oude muziek wordt
aldus in een nieuw jasje gestoken. Het resultaat van dit alles is een
avondvullend werk dat men een soort concertopera zou kunnen noemen.
Metastasio heeft veel succes geoogst met zijn op een klassieke tragedie
gebaseerd libretto. Na Antonio Caldara’s Demofonte, uitgevoerd te Wenen in
1733, wordt het libretto in de achttiende en negentiende eeuw door meer
dan zestig componisten op muziek gezet, Mozart inbegrepen. Hoofdpersonage
is Demofonte, koning van Thracië. Hij dient zolang de troonopvolging nog
niet geregeld is, ieder jaar een jonge vrouwelijke onderdaan te offeren
aan de goden. Demofonte neemt als hoofdfiguur niet actief deel aan de
handeling. Zijn rol beperkt zich tot het vertellen van het verhaal en het
becommentariëren van de gebeurtenissen. De Duitstalige teksten vormen de
schakel tussen de aria’s en de instrumentale toevoegingen.
De aria’s zijn geschreven voor Demofontes zoon en troonopvolger Timante (3
aria’s), die naar later blijkt niet Demofontes zoon is; voor Dircea (2
aria’s) die in het geheim getrouwd is met Timante en naar later blijkt
Demofontes dochter is; voor de phrygische prinses Creusa (1 aria), die
voorbestemd is om Timantes echtgenote te worden. Na veel dramatische
interacties over en weer eindigt de tragedie in een lieto fine, een happy
end. Vier concertaria’s komen uit Metastasio’s eerste acte, de vijfde uit
de tweede en de zesde uit de derde acte. In de zes aria’s (KV 440, 368,
74b, 82, 83 en 77) worden de belangrijkste verwikkelingen uit de tragedie
weergegeven. Wat betreft tekstgebruik blijft Mozart zo dicht mogelijk bij
de oorspronkelijke Italiaanse tekst, en tegelijkertijd volgt hij de
dramatische handeling op de voet.
Het belangrijkste criterium bij de keuze van de instrumentale werken is de
periode van ontstaan (1769-1778). De muziek dient bovendien naadloos aan
te sluiten bij het karakter van het verhaal en de sfeer van de handeling.
Demofonte opent met Mozarts symfonie in G KV 74 uit 1770. De symfonie,
gecomponeerd op Mozarts eerste reis naar Italië, kenmerkt zich door een
ouvertureachtig karakter in de trant van de Italiaanse sinfonia. Het is
een tweedelige compositie met een drieledige structuur in een eenvoudige
instrumentale bezetting (C allegro-3/8 andante-2/4 allegro; hobo 2, hoorn
2, viool I en II, altviool, cello en contrabas). Het tweede deel (tweede
cd) opent met het eerste deel uit de symfonie in a KV 16a (C allegro
moderato; hobo 2, fagot 2, hoorn 2, viool I en II, altviool, cello en
contrabas). De symfonie sluit vanwege het mineurkarakter perfect aan bij
de handeling, maar wel dient vermeld te worden dat het hier vermoedelijk
gaat om een niet-authentiek werk van Mozart. De compositie werd in 1985
ontdekt in Odense, Denemarken. Daarnaast is de keuze gevallen op delen uit
“cassation”-muziek KV 63 en 99. Vier werken uit de balletmuziek
(pantomime) Les Petits Riens KV 299b sluiten Demofonte af. De muziek
ontstaat in 1778 in Parijs na annulering van een opdracht voor het
schrijven van een Demofonte-opera. Mozarts muziek klinkt er in alle
speelsheid met gewichtigdoenerij in een luchtige en humorvolle setting. De
nr. 12 Gavotte in F is een echte feestelijke uitsmijter, een lieto fine
waardig.
Sabine Radermachers verbindende teksten zijn van uitstekende kwaliteit.
Geen enkele instrumentale compositie van Mozart heeft een muzikale
verbinding met de zes Demofonte-aria's. De werken zijn dan ook op louter
subjectieve basis uitgekozen. Wel dient Radermacher een compliment te
krijgen voor haar “Fingerspitzengefühl” en goede smaak. Cappella
Coloniensis en solisten staan borg voor een uitvoering op hoog niveau. Een
aanrader!
Alle partituren zijn in te zien op de site van
Internationale Stiftung Mozarteum Salzburg.
SACD Demofoonte Operafragmenten van W.A. Mozart met
Cappella Coloniensis
o.l.v. Bruno Weil en solistische medewerking van de sopranen Eleonore
Marguerre, Sunhae Im en Netta Or, en Mattias Habich, verteller. Live
Recording 24/25 mei 2007 in de Tonhalle Düsseldorf. Productie
WDR Keulen
2007.
Arts AudioPhile series nr. 47746-8.
© 2008 Frans Waltmans
|
|
|
|
WALTMANS